SSCByi yıkıma sürükleyen direnişin üzerinden 30 yıl geçti

0
Want create site? Find Free WordPress Themes and plugins.

SSCByi yıkıma sürükleyen direnişin üzerinden 30 yıl geçti

Dönemi itibarıyla Batının en büyük endişe kaynağı olan Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliğinin (SSCB), 24 Aralık 1979da Afganistanı işgal etmesinin ardından 10 yıl süren direniş sonucunda büyük bir hezimetle ülkeden çekilmesinin üzerinden 30 yıl …

SSCB, uluslararası hafızada sonuçları ve meydana getirdiği felaketlerle canlılığını koruyan Afganistan işgalini, askeri bir harekete dönüştürmeden önce Rus Gizli Servisi Devlet Güvenlik Komitesi (KGB) tarafından ülkede yürütülen istihbarat faaliyetleri ve 4 bin 500 kişilik danışman ordusu ile varlığını ülkede hissettiriyordu.Birinci Dünya Savaşının ardından İngiltereye karşı elde ettiği askeri başarıyla 8 Ağustos 1919da Ravalpindi Antlaşmasıyla bağımsızlığına kavuşan ve Türkiyenin yardımıyla hızlı modernleşme sürecine giren Afganistan, bu tarihten itibaren kabileler arası mücadeleler ile Almanya, ABD ve Sovyet Rusyanın rekabet alanı haline geldi.Bağımsızlığının ardından sırasıyla Emanullah Han (1919-1929), Muhammed Nadir Şah (1929-1933) ve Zahir Şahın (1933-1973) kral olduğu Afganistanda, General Muhammed Davudun 1953 yılında başbakan olmasıyla ülkedeki Rus etkisi daha fazla hissedilmeye başlandı.General Davud, 1963te ülkede baş gösteren ekonomik sorunlardan dolayı başbakanlık görevini bırakmak zorunda kaldı ancak iktidar mücadelesinden vazgeçmeyerek 1973te darbeyle iktidarı ele geçirdi.General Davudun iktidarıyla ülkede sol görüşlüler ile İslami düşünceye sahip kesimler arasında gerginlikler ortaya çıktı. Davud, 27 Nisan 1978de yine sol görüşlü Afganistan Demokratik Halk Partisi (ADHP) öncülüğündeki Nur Muhammed Terakki, Hafizullah Emin, Babrak Karmal ve Hava Kuvvetleri Komutan Yardımcısı Albay Abdülkadir’in Sevr Devrimi olarak bilinen darbesi sırasında öldürüldü.Darbenin ardından oluşturulan Bakanlar Kurulu, cuntanın 30 Nisan günü Kabil radyosunda yaptığı açıklamaların ardından göreve başladı.Terakki devlet başkanlığı, Emin ve Karmal ise devlet başkan yardımcılığı görevini üstlendi.Afganistan’da göreve gelen sol görüşlü rejimin halkın dini ve geleneksel dokusu ile radikal bir biçimde oynamaya başlaması halk tarafından tepkiyle karşılandı ve ülke çapında isyanlar çıktı.Sovyet işgalinin ayak seslerinin duyulduğu yıllarda ADHP içerisinde iki farklı kanadı temsil eden Halk ve Perçem (Bayrak) adlı gruplar, iktidar mücadelesi içerisine girdi. Bu mücadelede Terakki ve Emin hayatını kaybetti.Sovyetler Birliği Afganistanı ADHPyi kullanarak idare etmeye çalıştı ancak ne Sovyetler ne de ADHP ülke yönetiminde başarılı oldu. Bu başarısızlığa ülkede yaşanan isyanlar da eklenince parti, Sovyetleri ülkesine davet etti.Bu davet üzerine Sovyet askeri 24 Aralık 1979da ülkeye ayak basarak 27 Aralıkta Karmalı iktidara getirdi.İŞGAL YILLARI VE SONRASISovyetlerin sıcak denizlere ulaşmak, Basra Körfezi’ne coğrafi yakınlık sağlamak suretiyle bu bölgede etkinlik kazanmak ve bölgede ABD kuşatmasını kırmak amacıyla oluşturduğu yeni rejim, asli görevinin dışında ideolojik olarak da bazı uygulamaları devreye sokarak Afganistan’daki İslami gruplar üzerinde baskı kurmaya çalıştı.Öte yandan Orta Doğu’da Mısır’ın İsrail ile yakınlaşması ve Enver Sedat’ın Sovyet cephesinden uzaklaşarak Rusları Orta Doğu’da yalnızlığa itmesi ile oluşan yeni dengeler, Sovyetleri tedirgin etti.Ayrıca, Afganistan’da yeni rejimin karşılaştığı muhalefet, Afganistan’ı uydu devleti haline getirmek isteyen Sovyetler aleyhine birtakım sonuçların ortaya çıkmasına da neden oldu. Bu durum Afganistan’ın Ruslar tarafından işgal edilmesinin en temel gerekçesini teşkil etti.Uluslararası dengelerin başat güçleri arasında yer almak niyeti ile Afganistan coğrafyasına asker çıkaran Sovyetler, bu bölgede uzun süre işgali sürdürdü. İslami grupların ortaya koydukları direniş neticesinde bölgedeki askeri varlığına son vermek mecburiyetinde kaldı.Sovyetlere karşı halkın ve mücahitlerin ilk direnişi ülkenin Herat vilayetinde başladı. Hükümet bu direnişi kanlı şekilde bastırmak istese de başarılı olamadı. Direniş ülke geneline yayılarak işgalin sonuna kadar devam etti.Nisan 1988de SSCB, ABD, Pakistan ve Afganistan arasında Afganistandaki durumun siyasi çözümü için Cenevre Anlaşması imzalandı. Anlaşmaya göre, Sovyetler, Afganistandaki askerlerini geri çekecekti. SSCB, anlaşmanın ardından 9 ay içinde askerlerini Afganistandan tamamen çekeceğini duyurdu. 15 Mayıs 1988de başlayan geri çekilme süreci, Afganistandaki son Sovyet komutanı Boris V. Gromovun Ceyhun Nehri üzerinde bulunan ve Afganistan’ı Özbekistan’a bağlayan Dostluk Köprüsü üzerinden yürüyerek geçmesiyle sona erdi.Afganistanda Ruslara karşı en büyük mücadeleyi çeşitli isimler altında toplanan İslami cepheler verdi. Bu cepheler arasında Mühendis Gülbeddin Hikmetyar liderliğindeki Hizb-i İslami Afganistan, Prof. Burhaneddin Rabbani önderliğindeki Cemiyet-i İslami Afganistan, Seyyid Ahmed Gilani başkanlığındaki Mehaz-ı Milli İslami Afganistan, Sıbgatullah Müceddidi öncülüğünde Cephe-i Milli İslami Afganistan, Mevlevi Muhammed Nebi Muhammedinin liderlik ettiği Hareket-i İnkilabi İslami, Mevlevi Yunus Halis önderliğinde Hizb-i İslami ve Abdurrab Resul Sayyaf başkanlığındaki İttihad-ı İslami Bera-i İslami Afganistan ön plana çıktı.İşgalin sonlarına doğru 1986 yılında Karmalın yerini yine SSCB kontrolündeki Muhammed Necibullah aldı ve işgalin ardından başlayan iç savaş sonucunda Necibullah 1992 yılında devrildi. Sıbgatullah Müceddidi ilk devlet başkanı ilan edildi ancak 3 aydan az bir süre görevde kaldı. Onun ardından Mayıs 1992de Burhaneddin Rabbani devlet başkanı oldu.Rabbaninin devlet başkanı olmasıyla ülkede iktidar mücadelesi veren gruplar arasında gerginlikler şiddetlendi ve Rabbaniin iktidarı, Talibanın 1996 yılında Kabili işgal etmesiyle son buldu.İŞGALİN YOL AÇTIĞI BÜYÜK TAHRİBATYaklaşık on yıl süren savaşın her iki taraf için de korkunç yıkımları oldu.Resmi rakamlara göre Sovyetler Birliği, Afganistanda 5i general olmak üzere 14 bin 751 asker kaybetti. Savaşta yaralanan, sakat kalan ve hasta olan asker sayısı ise 470 bin kişi civarında oldu. Savaşta 620 bin Sovyet askeri Afganistana ayak basmıştı.Yine resmi rakamlara göre Ruslar askeri malzeme olarak 451 helikopter ve uçak, 147 tank ve 443 top, 11 bin kamyon ve petrol tankeri kaybetti. İşgalin Sovyetlere maliyeti 50 milyar dolar oldu.İşgal sırasında ve sonrasında ekonomik sıkıntı içine de giren Sovyetler Birliğinde, bu savaşın ardından dağılma sürecine giden yolda ilk kıvılcım başlamış oldu.Rusların manevi kayıpları açısından dünyada güçlü görünen Kızıl Ordu, en geri kalmış ülkelerden Afganistanda büyük hezimete uğramış oldu.İŞGAL, AFGANİSTAN İLE BÖLGENİN GELECEĞİNİ KARANLIĞA GÖMDÜSavaş, Afganistan tarafında da ağır kayıplara yol açtı.Savaş sırasında bir milyon şehit verildi ve yüz binlerce kadın dul, çocukları ise yetim kaldı.Ülke nüfusunun üçte biri göçmen oldu. Altyapı tamamen bitti, ülke büyük bir yıkıma maruz kaldı.En önemlisi de istikrar ve huzurun kaybolmasıydı. Afganistanda, Sovyet işgali sonrası iç savaş, Taliban ve El-Kaidenin ortaya çıkması ve ABDnin 11 Eylül saldırılarını bahane ederek Afganistanı işgal etmesiyle huzur ve istikrar hiç geri gelmedi.

SSCByi yıkıma sürükleyen direnişin üzerinden 30 yıl geçti
Dönemi itibarıyla Batının en büyük endişe kaynağı olan Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliğinin (SSCB), 24 Aralık 1979da Afganistanı işgal etmesinin ardından 10 yıl süren direniş sonucunda büyük bir hezimetle ülkeden çekilmesinin üzerinden 30 yıl geçti.

Pompeo: İran ile yüzleşmeden Orta Doğuda barış mümkün değil
ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo, İranın izlediği politikaların Ortadoğudaki problemlerin temel kaynağı olduğunu iddia ederek “İran ile yüzleşmeden Orta Doğuda barış ve güvenlik sağlanamaz.” dedi.

ABDnin Venezuelaya insani yardımı provokasyon
Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mariya Zaharova, ABDnin Venezuelaya yaptığı insani yardıma ilişkin, “ABD insani yardım adı altında ülkede istikrarsızlık yaratarak darbe düzenlemek derdindedir. Benzer senaryolar başka ülkelerde de yaşandı. Bu bir provokasyondur.” dedi.

Alkollü halde kaza yapan kadın hakim gözaltına alındı
ABD’de alkollü halde araç sürerken kaza yapan kadın hakim, polis tarafından gözaltına alındı.

Son dakika… Rusyadan ABD yaptırımlarıyla ilgili açıklama
Kremlin yönetimi, ekonomiyi ABD yaptırımlarına adapte ettiklerini ve tüm yaptırımlara rağmen büyümeyi sürdürdüklerini açıkladı

Endonezyada “Sevgililer Günü kutlamayın” çağrısı
Endonezyanın Bogor bölgesinde, “Sevgililer Günü kutlamayın” çağrısı yapıldı.

Irakın ABD askeri varlığına karşı tutumu sertleşiyor
Irakta askeri varlığını yeniden güçlendirmek isteyen ABDye karşı Bağdat yönetimi daha sert bir tutum sergilemeye başladı. Başbakan Abdulmehdi, ülkede yabancı askeri üs istemediklerini ABDye iletti.

Türkiye evlenme oranında 26 AB ülkesini geçti
Türkiyede evlenme oranı, Avrupa Birliği (AB) üyesi 26 ülkeyi geride bıraktı.

Ruhani: Bölgedeki terörün kaynağı ABD ve İsraildir
İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani, Türkiye-İran-Rusya arasında düzenlenecek Suriye konulu zirve için Rusyanın Soçi kentine hareketinden önce Tahran Mehrabad Havalimanında gazetecilere yaptığı açıklamada, dün akşam Sistan-Beluçistan eyaletinde 27 İran askerinin öldüğü intihar saldırısı, Suriyedeki durum ve Astana süreciyle ilgili değerlendirmelerde bulundu.

Son dakika… Cumhurbaşkanı Erdoğan Rusyada
Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, özel uçak “CAN” ile saat 11.20de Rusyanın Soçi kentine geldi.

Son dakika… Dışişlerinden Avusturyaya sert tepki
Dışişleri Bakanlığı Avusturya’da Sembol Yasası’nın yürürlüğe girmesi hakkında açıklamada bulundu.

Suudi Arabistan ABnin kararını esefle karşıladı
Suudi Arabistan, Avrupa Birliğinin (AB) kara para aklama ve terörizmin finansmanıyla mücadele standartlarına uymadığı için kara listeye alması karşısında üzüntü duyduğunu belirtti.

Almanyada terör örgütü PKKyla bağlantılı iki şirketin yasaklanması memnuniyet verici
Avrupa Türk İslam Birliği Genel Başkanı (ATİB) Durmuş Yıldırım, terör örgütü PKK ile bağlantılı Mezopotamya Yayınevi ve MIR Multimedya şirketinin faaliyetlerinin yasaklanmasını memnuniyet verici olarak nitelendirdi ancak bunun yeterli olmadığını belirtti.

ABDden Libyanın güneyine hava saldırısı
ABD, Libya merkezi hükümetiyle iş birliği halinde ülkenin güneyindeki El-Kaide hedeflerine hava saldırısı düzenledi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan Rusyaya gitti
Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, özel uçak “CAN” ile saat 10.05te Rusyanın Soçi kentine hareket etti.

Kaynak : Hurriyet Gazetesi

Did you find apk for android? You can find new Free Android Games and apps.

Share.

Leave A Reply